Koncepcja napędu bezśmigłowego BPS (Bahmani’s Propulsion System), której autorami są Hossain Vafaey i Mohsen Bahmani, fundamentalnie różni się od konwencjonalnych napędów lotniczych. Opiera się na wykorzystaniu przyspieszenia jednostek silnikowych, poruszających się po zamkniętym, owalnym torze, do generowania siły odśrodkowej, wymiany pędu i uzyskania siły ciągu. Zdaniem autorów wynalazku taki system, w porównaniu do typowych napędów śmigłowych, zapewniałby niższe zużycie energii, a także, dzięki zamkniętej architekturze – niższy poziom hałasu.
Bahmani’s Propulsion System (BPS) łączy ruchome moduły napędowe, dwa zamknięte tory, zsynchronizowany cykl i hamowanie w jedną architekturę. Z punktu widzenia konstruktora najważniejsze są trzy pytania: które siły są wewnętrznymi obciążeniami toru, jaka jest średnia siła kompletnego urządzenia i czy masa, trwałość oraz energia całej instalacji mogą dać przewagę nad napędem bezpośrednim. Odpowiedź wymaga rozdzielenia obciążenia lokalnego, RMS, średniej siły i impulsu.
Architektura mechaniczna i cykl ruchu
W BPS każdy tor przypomina wydłużoną bieżnię: ma dwa odcinki proste i dwa półkoliste zakręty. Jednostka napędowa przyspiesza na pierwszej prostej, z dużą prędkością przechodzi przez pierwszy zakręt, a na drugiej prostej zwalnia. Dokumentacja patentowa pokazuje w tym miejscu rozkładany hamulec aerodynamiczny w formie spadochronu. Drugi zakręt jest pokonywany wolniej i zamyka cykl.
Obok pierwszego znajduje się drugi, odwrócony tor, po którym jednostki poruszają się w przeciwnym kierunku. Ma ograniczać siły poprzeczne, momenty oraz drgania. W opisie pojawiają się również zawieszenie elektromagnetyczne, bezkontaktowe przekazywanie energii, czujniki położenia i synchronizacja jednostek.
Nie ma tu jednego nowego podzespołu, który sam rozwiązuje problem napędu. Oryginalne jest połączenie znanych elementów w jeden cykl: przyspieszenie, szybki zwrot, hamowanie i wolny powrót. Dlatego BPS warto oceniać jako architekturę całej maszyny, a nie nowy typ silnika.
Na poziomie koncepcji BPS nie jest jednym konkretnym pędnikiem. Wynalazek dotyczy przede wszystkim toru, zsynchronizowanego cyklu, kierowania obciążeniami i integracji ruchomych modułów. W zależności od zastosowania moduł może wykorzystywać wentylator kanałowy, pędnik wirnikowy, napęd elektryczny albo zespół odrzutowy. Jest to architektura otwarta na różne implementacje, a nie całkowicie niezależna od technologii: wybór modułu zmieni masę ruchomą, dynamikę, przepływ, chłodzenie, zasilanie i sprawność całego cyklu.
cały artykuł jest dostępny w wydaniu 7/8 (226/227) lipiec/sierpień 2026
