Stosowanie wielkogabarytowych łożysk przemysłowych wiąże się często z wysokimi nakładami inwestycyjnymi. Oto pięć prostych sposobów, które pozwolą zmaksymalizować pracę łożysk i wydłużyć cykl eksploatacji urządzeń w zakładzie – bez rozbijania skarbonki.
W obecnych warunkach ekonomicznych wszyscy jesteśmy zmuszeni do osiągania wysokich wyników przy mniejszych nakładach. Oznacza to konieczność zwiększania wydajności urządzeń przy zachowaniu niskich kosztów eksploatacji.
Trwałość łożysk w znacznym stopniu zależy od jakości i zakresu obsługi technicznej, szczególnie w zastosowaniach przemysłowych, charakteryzujących się trudnymi warunkami pracy, wysokimi obciążeniami oraz obecnością zanieczyszczeń. Dzięki prawidłowemu doborowi łożysk, ich konserwacji, smarowaniu i przeprowadzaniu regeneracji, można znacząco zwiększyć ich wydajność, obniżając tym samym koszty związane z nieplanowanymi przestojami, wymianą komponentów czy szerokim zakresem obsługi.
1. Dobór odpowiedniego łożyska
Proces doboru łożyska polega na ocenie jego właściwości dla określonego zastosowania oraz warunków pracy. Chociaż wiele rodzajów łożysk może być zabudowanych w danym zastosowaniu, istnieje szereg czynników mechanicznych i środowiskowych, które decydują o wyborze tego najlepszego.
Łożyska toczne, w zależności od kształtu elementu tocznego, można podzielić na kulkowe, igiełkowe, wałeczkowe, stożkowe, czy też baryłkowe. Właściwości takie jak sztywność czy dopuszczalne odkształcenie, wymogi dotyczące smarowania, statyczna i dynamiczna niewspółosiowość, prędkość obrotowa, nośność oraz wymagana trwałość, mają wpływ na wybór najlepszego łożyska dla danego zastosowania.
Łożyska mogą pracować w szerokim zakresie prędkości i z wieloma kombinacjami obciążeń promieniowych i wzdłużnych. Na pracę łożysk wpływają także warunki środowiskowe, takie jak niskie i wysokie temperatury, zanieczyszczenia, wilgoć oraz sposób montażu.
Z tego względu należy wziąć pod uwagę zarówno czynniki mechaniczne, jak i środowiskowe, które mogą znacząco wpłynąć na wybór łożyska i jego pracę. Pierwszym krokiem jest określenie właściwego typu elementu tocznego łożyska – czy ma to być łożysko kulkowe, igiełkowe, wałeczkowe, baryłkowe czy stożkowe. Każdy typ łożyska posiada cechy konstrukcyjne, które decydują o jego zdolności do przenoszenia obciążeń, prędkości oraz przewidywanej trwałości.
Drugim krokiem w doborze łożysk jest analiza ograniczeń związanych z wymiarami zabudowy. Należy wziąć pod uwagę minimalną średnicę wału, maksymalny otwór gniazda obudowy oraz dostępną szerokość. Dla danych wymiarów zabudowy może być dostępnych szereg łożysk o różnych wartościach nośności i przewidywanej trwałości. Po określeniu wielkości łożyska, trzecim krokiem jest ustalenie, które łożysko osiągnie wymaganą trwałość. Producenci łożysk mogą przeprowadzać analizę trwałości układów łożysk poprzez modelowanie i prognozowanie ich pracy.
Ostatnim etapem przy doborze łożysk jest zdefiniowanie cech konstrukcyjnych. Będą to m.in. typ kosza, konstrukcja pierścienia (w przypadku łożysk walcowych i stożkowych), wewnętrzny luz promieniowy (RIC) lub sposób jego regulacji, poziom precyzji pracy oraz przewidziany sposób smarowania. Wybór powyższych cech następuje w oparciu o warunki pracy m.in. prędkość obrotową, temperaturę pracy, sposób montażu i wielkość obciążenia. Ma to na celu zapewnienie maksymalnej trwałości i wydajności pracy łożyska.
Cały artykuł dostępny jest w wydaniu 3/4 (174/175) Marzec/Kwiecień 2022
