Projektując technologię wykonania jakiegoś wyrobu, niezależnie czy prostego, czy bardzo złożonego, określa się przebieg produkcji i organizację tego przebiegu. Oblicza się i ustala liczbę i rodzaj obrabiarek i innych maszyn, urządzeń technologicznych oraz potrzebnych instalacji, powierzchni produkcyjnej i przemysłowej, oraz ciągi komunikacyjne. Dobiera się oświetlenie i wentylację. Sumuje się też wszelkie zapotrzebowanie koniecznych do tej produkcji mediów. Jednak nie sumuje się ich wprost. Media, jako jeden z ważniejszych elementów mających znaczący wpływ na koszt produkcji, mogą na etapie zapotrzebowania do tej produkcji zostać zoptymalizowane. Dotyczy to też w zasadzie wszystkich innych parametrów technologicznych.
Efekty pracy zespołu technologów podczas projektowania fabryki, zakładu produkcyjnego czy wydziału, zawarte są w dokumentacji projektowej, zwanej też niekiedy inwestycyjną. Projekt zakładu przemysłowego składa się z wielu przemyślanych i opracowanych zagadnień, jak np.:
- ustalenie asortymentu i wielkości produkcji,
- kooperacja czynnej i biernej,
- wybór lokalizacji zakładu, z uwzględnieniem warunków zaopatrzenia w surowce i materiały, dostęp do mediów, możliwość skompletowania załogi (z możliwością zapewnienia warunków mieszkaniowych),
- ustalenie ogólnego planu produkcyjnego zakładu i opracowanie procesów produkcyjnych poszczególnych wyrobów,
- ustalenie potrzebnego wyposażenia zakładu w maszyny i urządzenia produkcyjne oraz pozaprodukcyjne,
- określenie wielkości załogi z uwzględnieniem kwalifikacji zawodowych,
- określenie powierzchni zakładu i poszczególnych jego obiektów,
- ustalenie organizacji produkcji oraz rozmieszczenia maszyn i poszczególnych urządzeń technologicznych,
- zaopatrzenie zakładu w materiały i media oraz ustalenie sposobu odbioru produkowanych wyrobów i odpadów, a także ich zsumowanie dla poszczególnych wyrobów i zsumowanie całości obiegu materiałów,
- transport wewnętrzny i zewnętrzny zakładu,
- wytyczne budowlane dla projektowanej technologii,
- opracowanie planu generalnego zakładu.
Niekiedy potrzebne są też inne jeszcze opracowania. Wszystkie elementy tej dokumentacji powinny być opracowane przez specjalistów w danej dziedzinie, tworzących zespół projektowy, często bardzo liczny, z generalnym projektantem. Technolodzy i ekonomiści z tego zespołu dysponują zwykle odpowiednim doświadczeniem i oprogramowaniem wspomagającym tworzenie takiej dokumentacji. Ważnym elementem dokumentacji jest zestawienie kosztów inwestycji z kosztem nieprzekraczalnym.
Małe inwestycje mogą być realizowane z pominięciem wielu elementów projektu technologicznego. Powinno się jednak opracować:
- opis funkcji użytkowej inwestycji z uzasadnieniem potrzeby jej podjęcia,
- uproszczone obliczenia spodziewanych efektów wraz z terminami ich uzyskania,
- zestawienie kosztów lub preliminarz zakupów i wydatków, i terminy ich uzyskania,
- szkice sytuacyjne i rysunki z opisem technicznym.
Podane powyżej informacje dotyczące projektu technologicznego jako części projektu inwestycyjnego dla zakładu przemysłowego w przemyśle maszynowym. Pokazują one jak precyzyjnie należy podchodzić do opracowania takiego projektu i ile pracy wykonać, żeby taka dokumentacja powstała. Jednak na tym etapie nie wszystko można przewidzieć.
cały artykuł jest dostępny w wydaniu płatnym 3/4 (210/211) marzec/kwiecień 2025
