Czy wiesz...

Pękanie Elementów Form Wtryskowych

Dlaczego pękają matryce form wtryskowych?

Fragment Arkusza Kalkulacyjnego Do Sprawdzania Wyników Egzaminu Spawacza Wg ISO9606

Czy ładna spoina jest zawsze dobra?

Spadek sprawności całkowitej samochodu elektrycznego

Czy samochód elektryczny jest ekologiczny?

test interpolacji kołowej tokarki

Jak diagnozować przyczyny błędów obróbki CNC detali? cz. 1

Czytaj także:

gięcie blachy
Projektowanie

Blaszane origami. Metodyka projektowania konstrukcji blachowych

­ Paweł Bancarzewski
Cięcie plazmą: Wpływ stosowanych gazów na jakość procesu
Technologie

Cięcie plazmą: Wpływ stosowanych gazów na jakość procesu

­ Krzysztof Baran
odległość pomiędzy przewodem paliwowym a opaską zaciskową
Projektowanie

Packaging, czyli jak to wszystko pomieścić

­ Piotr Cabaj
Połączenie Skurczowe
Technologie

Niedoceniane połączenie skurczowe

­ Jerzy Mydlarz
Projektowanie i Konstrukcje Inżynierskie
  • STRONA GŁÓWNA
  • Aktualności
    Lewitacja Akustyczna w Transporcie Technologicznym

    Lewitacja akustyczna w transporcie technologicznym

    Elektryczny Samolot Pasażerski COMAC CE 25A

    Pierwszy załogowy lot elektrycznego samolotu pasażerskiego CE-25A

    Analiza rezultatów skanu mikrotomografem komputerowym

    Wyboczenie konstrukcji pod kontrolą dzięki mikrotomografii komputerowej

    Weryfikacja dokładności wymiarowo-kształtowej belki

    Szyte formy materiałowe i optymalizacja topologiczna belek żelbetonowych

    Honda V3R900 z doładowaniem elektrycznym

    Honda V3R900 z doładowaniem elektrycznym

    Monokopter żegluje Po Wodzie

    Monokopter ląduje na wodzie

    Nowa powłoka zapewnia wzrost wydajności przesyłu energii elektrycznej

    Nowa powłoka zapewnia wzrost wydajności przesyłu energii elektrycznej

    Ponad 500 km/h. Yangwang U9 Xtreme i nowy rekord prędkości

    Ponad 500 km/h. Yangwang U9 Xtreme i nowy rekord prędkości

    Paliwo rakietowe w żelu

    Paliwo rakietowe w żelu

  • Artykuły
    • Wszystkie artykuły
    • Analizy, symulacje
    • Badania, analizy
    • Części maszyn i urządzeń
    • Historia
    • Inne
    • Konstrukcje
    • Maszyny i urządzenia
    • Materiały
    • Projektowanie
    • Rozwiązania
    • Technologie
    Przyrząd spawalniczy ściany tylnej kabiny maszynisty w lokomotywie jako przykład produkcji jednostkowej

    Organizacja produkcji; cz. 6: Produkcja jednostkowa i prototypowa

    Koncepcja Separatora Regulowanego do Docierania Tarczowego

    Modułowe i nastawne separatory docierarek tarczowych

    Przykłady kół zębatych przed i po azotowaniu

    Azotowanie stali

    Sprężyna Falista Wykonana Ze Zwijanego Drutu Płaskiego

    Zrozumieć różnice między podkładkami falistymi a sprężynami falistymi

    Samobieżny Artyleryjski Zestaw Przciwlotniczy SA-35 z armatą KDA kal. 35 mm

    Lufy monoblokowe: konstrukcja i warunki pracy

    Od dokumentacji konstrukcyjnej do hali produkcyjnej

    Od dokumentacji konstrukcyjnej do hali produkcyjnej. Jak zachować ciągłość informacji?

    Przykład zastosowania sprężyny falistej typu Nested firmy Smalley do zabezpieczenia połączenia śrubowego przed samoczynnym poluzowaniem

    Sprężyny faliste alternatywą dla sprężystych podkładek zabezpieczających

    Połówka Formy do Wtrysku Dwukomponentowego

    Formowanie wtryskowe 2K polimerów

    Jak efektywnie uczyć MES na politechnice?

    Jak efektywnie uczyć MES na politechnice?

    Nanostruktury Ti-W z łączami fosforowymi jako dodatek tribologiczny

    Nanostruktury Ti-W z łączami fosforowymi jako dodatek tribologiczny

    Ręczne Spawanie Laserowe

    Ręczne spawanie laserowe

    Pierścienie osadcze o przekroju zwężanym Circlip

    Pierścienie osadcze – CIRCLIPS vs SNAP RINGS – zrozumieć różnice

    Rozkład sił generowanych przez jednostki silnikowe podczas ruchu po torze w ramach systemu BPS

    Analiza techniczna bezśmigłowego napędu BPS

    Wartości odczytu siły względem przemieszczenia górnej ścianki próbki

    Kalibracja nieliniowych modeli materiałowych z wykorzystaniem programów open source

    Sproszkowany surowiec AM WC701 – węglik wolframu-kobaltu na potrzeby wytwarzania przyrostowego

    Węgliki spiekane, metalurgia proszków

    Wybrane tematy:

    • robotyzacja
    • spawanie
    • obróbka skrawaniem
    • MES
    • klejenie
    • tworzywa sztuczne
    • motoryzacja
    • CAD
    • polskie projekty
    • lotnictwo
    • druk 3D
    • silniki
    • formy wtryskowe
    • budowa maszyn
    • technologie łączenia
    • obliczenia
    • kompozyty
    • ceramika techniczna
    • Analizy, symulacje
    • Badania, analizy
    • Technologie
    • Maszyny i urządzenia
    • Części maszyn i urządzeń
    • Konstrukcje
    • Rozwiązania
    • Projektowanie
    • Materiały
    • Historia
    • Inne
  • Czasopismo
    • Jak zakupić
    • Archiwum
      • Archiwum 2026
      • Archiwum 2025
      • Archiwum 2024
      • Archiwum 2023
      • Archiwum 2022
      • Archiwum 2021
      • Archiwum 2020
      • Archiwum 2019
      • Archiwum 2018
      • Archiwum 2017
      • Archiwum 2016
      • Archiwum 2015
      • Archiwum 2014
      • Archiwum 2013
      • Archiwum 2012
      • Archiwum 2011
      • Archiwum 2010
      • Archiwum 2009
      • Archiwum 2008
      • Archiwum 2007
  • O nas
  • Kontakt
  • ­
Nie znaleziono
Zobacz wszystkie wyniki
Projektowanie i Konstrukcje Inżynierskie
  • STRONA GŁÓWNA
  • Aktualności
    Lewitacja Akustyczna w Transporcie Technologicznym

    Lewitacja akustyczna w transporcie technologicznym

    Elektryczny Samolot Pasażerski COMAC CE 25A

    Pierwszy załogowy lot elektrycznego samolotu pasażerskiego CE-25A

    Analiza rezultatów skanu mikrotomografem komputerowym

    Wyboczenie konstrukcji pod kontrolą dzięki mikrotomografii komputerowej

    Weryfikacja dokładności wymiarowo-kształtowej belki

    Szyte formy materiałowe i optymalizacja topologiczna belek żelbetonowych

    Honda V3R900 z doładowaniem elektrycznym

    Honda V3R900 z doładowaniem elektrycznym

    Monokopter żegluje Po Wodzie

    Monokopter ląduje na wodzie

    Nowa powłoka zapewnia wzrost wydajności przesyłu energii elektrycznej

    Nowa powłoka zapewnia wzrost wydajności przesyłu energii elektrycznej

    Ponad 500 km/h. Yangwang U9 Xtreme i nowy rekord prędkości

    Ponad 500 km/h. Yangwang U9 Xtreme i nowy rekord prędkości

    Paliwo rakietowe w żelu

    Paliwo rakietowe w żelu

  • Artykuły
    • Wszystkie artykuły
    • Analizy, symulacje
    • Badania, analizy
    • Części maszyn i urządzeń
    • Historia
    • Inne
    • Konstrukcje
    • Maszyny i urządzenia
    • Materiały
    • Projektowanie
    • Rozwiązania
    • Technologie
    Przyrząd spawalniczy ściany tylnej kabiny maszynisty w lokomotywie jako przykład produkcji jednostkowej

    Organizacja produkcji; cz. 6: Produkcja jednostkowa i prototypowa

    Koncepcja Separatora Regulowanego do Docierania Tarczowego

    Modułowe i nastawne separatory docierarek tarczowych

    Przykłady kół zębatych przed i po azotowaniu

    Azotowanie stali

    Sprężyna Falista Wykonana Ze Zwijanego Drutu Płaskiego

    Zrozumieć różnice między podkładkami falistymi a sprężynami falistymi

    Samobieżny Artyleryjski Zestaw Przciwlotniczy SA-35 z armatą KDA kal. 35 mm

    Lufy monoblokowe: konstrukcja i warunki pracy

    Od dokumentacji konstrukcyjnej do hali produkcyjnej

    Od dokumentacji konstrukcyjnej do hali produkcyjnej. Jak zachować ciągłość informacji?

    Przykład zastosowania sprężyny falistej typu Nested firmy Smalley do zabezpieczenia połączenia śrubowego przed samoczynnym poluzowaniem

    Sprężyny faliste alternatywą dla sprężystych podkładek zabezpieczających

    Połówka Formy do Wtrysku Dwukomponentowego

    Formowanie wtryskowe 2K polimerów

    Jak efektywnie uczyć MES na politechnice?

    Jak efektywnie uczyć MES na politechnice?

    Nanostruktury Ti-W z łączami fosforowymi jako dodatek tribologiczny

    Nanostruktury Ti-W z łączami fosforowymi jako dodatek tribologiczny

    Ręczne Spawanie Laserowe

    Ręczne spawanie laserowe

    Pierścienie osadcze o przekroju zwężanym Circlip

    Pierścienie osadcze – CIRCLIPS vs SNAP RINGS – zrozumieć różnice

    Rozkład sił generowanych przez jednostki silnikowe podczas ruchu po torze w ramach systemu BPS

    Analiza techniczna bezśmigłowego napędu BPS

    Wartości odczytu siły względem przemieszczenia górnej ścianki próbki

    Kalibracja nieliniowych modeli materiałowych z wykorzystaniem programów open source

    Sproszkowany surowiec AM WC701 – węglik wolframu-kobaltu na potrzeby wytwarzania przyrostowego

    Węgliki spiekane, metalurgia proszków

    Wybrane tematy:

    • robotyzacja
    • spawanie
    • obróbka skrawaniem
    • MES
    • klejenie
    • tworzywa sztuczne
    • motoryzacja
    • CAD
    • polskie projekty
    • lotnictwo
    • druk 3D
    • silniki
    • formy wtryskowe
    • budowa maszyn
    • technologie łączenia
    • obliczenia
    • kompozyty
    • ceramika techniczna
    • Analizy, symulacje
    • Badania, analizy
    • Technologie
    • Maszyny i urządzenia
    • Części maszyn i urządzeń
    • Konstrukcje
    • Rozwiązania
    • Projektowanie
    • Materiały
    • Historia
    • Inne
  • Czasopismo
    • Jak zakupić
    • Archiwum
      • Archiwum 2026
      • Archiwum 2025
      • Archiwum 2024
      • Archiwum 2023
      • Archiwum 2022
      • Archiwum 2021
      • Archiwum 2020
      • Archiwum 2019
      • Archiwum 2018
      • Archiwum 2017
      • Archiwum 2016
      • Archiwum 2015
      • Archiwum 2014
      • Archiwum 2013
      • Archiwum 2012
      • Archiwum 2011
      • Archiwum 2010
      • Archiwum 2009
      • Archiwum 2008
      • Archiwum 2007
  • O nas
  • Kontakt
  • ­
Nie znaleziono
Zobacz wszystkie wyniki
Projektowanie i Konstrukcje Inżynierskie
Nie znaleziono
Zobacz wszystkie wyniki

Nadsmarowność – przełom w tribologii?

­ Jacek Zbierski
16.04.2025
A A

Zjawisko fizyczne tarcia, powszechnie występujące w przyrodzie, ma duże znaczenie z punktu widzenia techniki. Towarzyszy przemieszczaniu się dwóch ciał względem siebie, powodując opory ruchu i wydzielanie ciepła, co negatywnie przekłada się na efektywność energetyczną w systemach mechanicznych. Oprócz strat energii potrzebnej na przezwyciężenie sił tarcia, stanowiących mniej więcej 30% światowego zużycia energii, tarcie odpowiada także za dodatkowe koszty związane ze zużyciem ciernym części maszyn i urządzeń, co przekłada się na konieczność naprawy lub wymiany komponentów, pochłaniającą około 5% PKB krajów rozwiniętych w skali roku. Nie ulega więc wątpliwości, że z opracowaniem doskonalszych sposobów na ograniczenie tarcia podczas działania maszyn i urządzeń wiązane są duże nadzieje. Jednym z obiecujących kierunków badań w naukach tribologicznych jest zjawisko nadsmarowności.

Nadsmarowność przełom w tribologii
Demonstracja nadsmarowności w warunkach odpowiadających pracy łożyska – kontakt tribologiczny pomiędzy dwiema utlenionymi powierzchniami z węglika krzemu: wyniki pomiarów tribometrem i symulacja dynamiki molekularnej (kolor niebieski – woda; kolor filoletowy – rozpuszczone jony (źródło: Fraunhofer IWM)

Nadsmarowność można zdefiniować jako stan, w którym tarcie pomiędzy elementami zanika lub jest pomijalnie niskie. Za umowną granicę nadsmarowności przyjmuje się współczynnik tarcia poniżej 0,01. Termin został po raz pierwszy zaproponowany przez japońskich badaczy Hirano i Shinjo w 1990 roku. W zależności od charakterystyki tribologicznej występuje:

  • nadsmarowność sucha, inaczej strukturalna – na styku dwóch ciał stałych, między którymi zachodzi tarcie suche;
  • nadsmarowność płynna – w obecności środka smarującego na styku dwóch ciał stałych, przekształcającego suche tarcie zewnętrzne ciał stałych w wewnętrzne tarcie cieczy;
  • nadsmarowność mieszana – w warunkach tarcia granicznego lub elastohydrodynamicznego, również w obecności w środku smarnym nanostrukturalnych napełniaczy, pozwalających na zwiększenie przenoszonych obciążeń.

Zasadniczo w mechanice przyjmuje się, że współczynnik tarcia zmniejsza się wraz z redukcją chropowatości powierzchni. Jednak punktem wyjścia dla badań nad nadsmarownością suchą było powiązanie tarcia z oddziaływaniami na poziomie atomowym, a więc w ramach struktury krystalicznej.

cały artykuł jest dostępny w wydaniu 3/4 (210/211) marzec/kwiecień 2025

POBIERZ PDF
  • Share on Facebook
  • Share on Twitter
  • Share on LinkedIn
  • Share on WhatsApp
  • Share on Email
Tagi: tribologia

Powiązane artykuły

Nadsmarowność
Aktualności

Nadsmarowność w makroskali

Dobór Oleju do Przekładni Przemysłowej
Rozwiązania

Dobór oleju do przekładni przemysłowej

Wyznaczanie ilości oleju do poprawnego smarowania łożysk
Rozwiązania

Wyznaczanie ilości oleju do poprawnego smarowania łożysk

Smarowanie i chłodzenie przekładni zębatych
Rozwiązania

Wyznaczanie przekrojów przewodów doprowadzających i odprowadzających olej; dobór oleju

Część Mechaniczna Urządzenia T 30 do Badania Kół Zębatych Stożkowych
Konstrukcje

Stanowisko do badania kół zębatych stożkowych

Rozkład Naprężeń
Analizy, symulacje

Analiza numeryczna współpracy kół w pompie zębatej o zazębieniu zewnętrznym

Rotor Clip

Tematyka:

aluminium budowa maszyn CAD ceramika techniczna CNC diagnostyka druk 3D energetyka formy wtryskowe innowacje inżynieria materiałowa klejenie kompozyty laser lotnictwo mechanizm MES montaż motocykle motoryzacja nanotechnologia narzędzia obliczenia obrabiarki obróbka plastyczna obróbka skrawaniem oprzyrządowanie polskie projekty powłoki programy przemysł kosmiczny przemysł morski przemysł zbrojeniowy recykling robot robotyzacja silniki spawanie stal technologie łączenia tribologia tworzywa sztuczne wynalazki wywiad łożyska
FORMY WTRYSKOWE Integracja Konstrukcji i Technologii Ebook
MetalTop

Projektowanie i Konstrukcje Inżynierskie
  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Kontakt

© ITER 2007-2026

Nie znaleziono
Zobacz wszystkie wyniki
  • Strona główna
  • Aktualności
  • Artykuły
    • Analizy, symulacje
    • Badania, analizy
    • Części maszyn i urządzeń
    • Historia
    • Inne
    • Konstrukcje
    • Maszyny i urządzenia
    • Materiały
    • Projektowanie
    • Rozwiązania
    • Technologie
  • Jak zakupić
  • O nas
  • Kontakt

© ITER 2007-2026

email_icon

Nie przegap nowych wydań!

Zapisz się, aby na bieżąco otrzymywać linki do kolejnych, darmowych wydań Projektowania i Konstrukcji Inżynierskich

Wpisz adres email

Dziękuję, nie pokazuj więcej