Analizy próbek regolitu lunarnego, pobranych z niewidocznej strony księżyca w ramach bezzałogowej misji kosmicznej Chang’e 6, przeprowadzonej przez Chińską Narodową Administrację Kosmiczną, wykazały obecność występującego naturalnie grafenu i nanorurek węglowych.
Lądownik misji Chang’e 6 został wyniesiony w kosmos przez rakietę Chang Zheng 5, która wystartowała 3 maja 2024 roku z Centrum Startowego Satelitów Wenchang na wyspie Hajnan. 1 czerwca wylądował w południowej części krateru Apollo. Zrobotyzowana sonda pobrała z powierzchni księżyca niespełna 2 kg próbek, które zostały wyniesione na orbitę księżycową 3 czerwca. Trzy dni później próbki zostały przekazane na pokład orbitera, skąd rozpoczęły podróż na ziemię. 25 czerwca 2024 kapsuła powrotna wylądowała w Autonomicznym Regionie Mongolii Wewnętrznej.
Badania próbek przeprowadzono na Uniwersytecie Jilin. Odkrycie pojedynczych warstw grafenu i nanorurek węglowych jest świadectwem wzmożonej aktywności geologicznej po drugiej stronie księżyca. Zdaniem chińskich naukowców, powstanie tak wyjątkowych struktur materiałowych mogło być spowodowane uderzeniami mikrometeorytów, w obecności katalizatora w postaci żelaza, w warunkach aktywności wulkanicznej i napromieniowania wiatrem słonecznym. Świadomość możliwości naturalnej syntezy grafenu i nanorurek węglowych, jak dotąd otrzymywanych jedynie w warunkach laboratoryjnych, może zmienić sposób, w jaki nauka podchodzi do tych odmian alotropowych węgla, a także przyczynić się do wytyczenia nowych ścieżek rozwoju inżynierii materiałowej.
Zhang W. et al.: Discovery of Naturally Occurring Single-Walled Carbon Nanotubes and Graphitic Carbon on the Far Side of the Moon, Nano Lett. 2026 Jan 21;26(2):917-925
