Uzyskanie dobrej jakości wyprasek wymaga niezakłóconego wypełnienia gniazd formy wtryskowej. Przeszkodą utrudniającą to zadanie jest powietrze wypełniające gniazda i ewentualnie powstające w trakcie wtrysku tworzywa gazy lotne, które muszą zostać całkowicie usunięte. Usunięcie powietrza powinno zostać zapewnione przez sprawnie funkcjonujące odpowietrzenie formy wtryskowej. Wykonanie skutecznego odpowietrzenia jest często jednym z trudniejszych wyzwań przy konstruowaniu formy wtryskowej, nawet przy wydawałoby się stosunkowo prostych wypraskach.
W zamkniętej formie wtryskowej przestrzeń gniazd i zimnych kanałów wlewowych jest wypełniona powietrzem, a dodatkowo mogą powstawać gazy lotne, wydzielające się z tworzywa oraz zawartych w nim dodatków (Rys. 1). Połączone razem utrudniają całkowite wypełnienie gniazd i muszą być usunięte z formy przez wystarczająco wydajne odpowietrzenie. Zatem odpowietrzenie formy jest jednym z jej kluczowych elementów, w które forma powinna zostać wyposażona. Najlepiej jest uwzględnić to już na etapie jej projektowania. Dobrze zaprojektowany system odpowietrzania formy, poza skutecznym usuwaniem powietrza i gazów, poprawia zarazem jakość wyprasek, wydłuża żywotność formy, zwiększa wydajność procesu i zmniejsza obciążenie wtryskarki.
Usuwanie powietrza z formy wtryskowej zasadniczo może być realizowane dwoma sposobami, a mianowicie:
- w sposób bierny (najczęściej stosowany), gdzie powietrze jest usuwane przez wypełniające gniazda i kanały wlewowe roztopione
tworzywo; przy czym forma musi mieć wykonane w odpowiedniej ilości i wielkości szczeliny odpowietrzające, zlokalizowane w obrębie (wewnątrz lub na zewnątrz) gniazd; może też być wyposażona w specjalne elementy odpowietrzające, tj. zawory, wkładki porowate, wkładki drukowane (addytywne), pozwalające efektywnie usuwać powietrze i gazy; - w sposób czynny, tj. kiedy usunięcie powietrza z gniazd ma miejsce przed rozpoczęciem cyklu wtrysku metodą próżniową, przy czym tu forma wymaga wyposażenia w zawory odcinające i uszczelnienia w obrębie gniazd i wokół nich, aby nie następowało ponowne napowietrzenie; ponadto wymagane jest tu dodatkowe wyposażenie zewnętrzne (pompa próżniowa, osprzęt).
cały artykuł jest dostępny w wydaniu płatnym 3/4 (222/223) marzec/kwiecień 2026
