Awarie urządzeń oraz obniżona trwałość podzespołów to w wielu przypadkach konsekwencje stosowania niewłaściwych uszczelnień do ochrony łożysk zabudowanych m.in. w pompach, silnikach elektrycznych, wentylatorach, oprawach, przekładniach i wielu innych urządzeniach. Odpowiednio dobrane i zamontowane uszczelnienia zapewniają efektywną barierę ochronną, która zatrzymuje środek smarny, jak również chroni łożysko przed wodą, korozją oraz innymi zanieczyszczeniami.
Krótko mówiąc, uszczelnienia wałów obrotowych są stosowane w celu stworzenia bariery o dwóch podstawowych funkcjach: zatrzymania środka smarnego i zabezpieczenia przed przedostawaniem się zanieczyszczeń do wewnątrz łożyska. W typowych zastosowaniach uszczelnienie olejowe — nazywane także uszczelnieniem ruchu obrotowego lub uszczelnieniem wargowym — w przypadku większości węzłów łożyskowych jest umieszczane bezpośrednio przy łożysku. Aby zapobiec wydostawaniu się środka smarnego na zewnątrz węzła, uszczelnienia te zostały zaprojektowane tak, aby zabezpieczały przestrzeń pomiędzy stacjonarnymi a obrotowymi elementami mechanicznymi, takimi, jak obudowa i wał. Elementy te znajdują się niemal w każdym pojeździe czy maszynie.
Wybór właściwego materiału uszczelnienia
Wybór odpowiedniego materiału (elastomeru) jest kluczowy dla zapewnienia właściwego działania uszczelnienia i ochrony przed zanieczyszczeniami. Przed wyborem odpowiedniego materiału należy wziąć pod uwagę parametry pracy oraz warunki środowiskowe. W przypadku typowych zastosowań przemysłowych najczęściej wykorzystywanym elastomerem jest nitryl, ze względu na jego doskonałą odporność na ścieranie. Drugim najczęściej wykorzystywanym materiałem jest fluoroelastomer, który wybierany jest z uwagi na odporność na wysoką temperaturę i działanie substancji chemicznych.
Dwa najistotniejsze parametry to temperatura i rodzaj środka smarnego. Jednak należy również określić, czy zewnętrzne zanieczyszczenia mogą mieć niekorzystne działanie na materiał uszczelnienia. Producenci uszczelnień udostępniają tabele kompatybilności chemicznej, jednak zawierają one jedynie ogólne wskazówki. W celu uzyskania szczegółowej analizy kompatybilności elastomeru należy skonsultować się ze specjalistą ds. uszczelnień.
Cały artykuł dostępny jest w wydaniu 5/6 (164/165) Maj/Czerwiec 2021
