Obróbka strumieniowo-ścierna jest jednym z kilku rodzajów obróbki mającej na celu przygotowanie powierzchni metalu pod powłoki. W celu uzyskania powłok o należytych własnościach trzeba usunąć z powierzchni przeznaczonych do powlekania wszelkie zanieczyszczenia, takie jak zgorzeliny, rdzę, oleje, smary, brud, żużel, topniki z procesów spawania, wszelkie sole hartownicze, wodę i inne. Często też dla uzyskania dobrej przyczepności konieczne jest nadanie powierzchni metalu większej chropowatości lub nałożenie warstw podkładowych, np. konwersyjnych. Przy obróbce galwanicznej stosuje się metody chemiczne, np. odtłuszczanie alkaliczne czy trawienie. Przy malowaniu i nakładaniu powłok metalizacyjnych oraz tworzyw sztucznych, zasadniczą metodą przygotowania powierzchni jest obróbka mechaniczna, strumieniowo-ścierna, np. śrutowanie.
Śrutowanie polega na wyrzucie ścierniwa na czyszczoną powierzchnię, z dużą energią, poprzez specjalną głowicę. Jest stosowane najczęściej przed nakładaniem powłok malarskich, z uwagi na otrzymaną czystość i chropowatość powierzchni obrabianej, co umożliwia dobrą trwałość przylegania powłoki do metalu. Metodę tę stosuje się do korpusów maszyn, armatury, do grubych blach przed malowaniem ochronnym, ale też do przygotowania powierzchni pudeł nadwozi wagonów i lokomotyw. W zależności od rodzaju obrabianego materiału i celu śrutowania stosuje się różne materiały ścierne. Najczęściej stosowany jest do tego śrut metalowy i dlatego tę metodę obróbki nazywa się śrutowaniem. Śrutowanie odbywa się trzema podstawowymi sposobami: ciśnieniowo, bezpyłowo i odśrodkowo. Niekiedy głównym celem śrutowania jest wzmocnienie powierzchni śrutowanego metalu (blachy). Wtedy proces ten wykonywany jest za pomocą małych kuleczek stalowych, co powoduje otrzymanie na powierzchni śrutowanej drobnych wgłębień nakładających się na siebie.
cały artykuł jest dostępny w wydaniu płatnym 1/2 (220/221) styczeń/luty 2026
